آیا افراد اتیسم رانندگی می کنند؟(اختلال اوتیسم )

اختلال طیف اوتیسم یک وضعیت عصبی رشدی است که با مهارت های اجتماعی، نوع رفتار و حساسیت های حسی مختلف مشخص می شود. یک اختلال رشد مادام العمر است که شامل تفاوت ها و یا چالش هایی در مهارت های ارتباط اجتماعی، مهارت های حرکتی ظریف و درشت، نوع گفتار و توانایی های فکری می باشد. اوتیسم یکی از جدی ترین و جالب ترین اختلالات کودکی است زیرا بر این بعد مهم انسانیت ما تاثیر می گذارد : توانایی ما در تعامل موثر با دیگران. اختلال  طیف اوتیسم با اختلال چشمگیر در ارتباط اجتماعی و وجود الگوهای رفتار ,تمایلات,و فعالیت های محدود و مکرر مشخص می شود.

آخرین بروز رسانی: 9 آذر 1401

اختلال طیف اوتیسم چیست؟

برای توصیف کودکان 11 ساله ای که مشکل برقراری ارتباط با دیگران و سازگاری با موقعیت های جدید را دارند اصطلاح اوتیسم کودکی اولیه را به کار می برند. این کودکان دو نوع ویژگی خیلی برجسته دارند :

  1. این کودکان (تنهایی اوتیستیک ) یا گرایش به منزوی بودن شدید و بی علاقگی اشکار به تعامل اجتماعی نشان میدهند.
  2. انها اصرار وسواسی بر یکنواختی یا میل شدید به اجتناب از تغییر در روال روزمره خود نشان میدهند.

همچنین پژوهشگران متوجه شدند که بیماران تاخیرها یا نقایص چشمگیری در زبان نشان میدادند و در یادگیری صحبت کردن کند هستند .

عده کثیری از این کودکان به صورتی در عالم خودشان هستند و عمدتا به تعامل های اجتماعی بی علاقه اند و در بسیاری از موارد از تماس چشمی با دیگران اجتناب یا دوری میکنند و به نظر میرسد که به هیچ نوع جلب توجهی از سمت دیگران شامل دست تکان دادن یا اسم صدای خودشان واکنشی نشان ندهند و همچنین اگر کسانی بخواهند که انها را بغل بگیرند از خودشان امادگی نشان نمیدهند و در کل به محبت های دیگران هیچ پاسخی نمی دهند.و مشکلاتی در رابطه با افسردگی دارند و تمایل دارند که در زندگی دوستانی داشته باشند ولی نقص ارتباط اجتماعی انها در توانایی برقراری ارتباط های دوستانه با همسالان خود اخلال ایجاد می کند و با بوجود امدن این وضعیت متخصص های بالینی با مشخص کردن افسردگی این بعد مهم اجتماعی_هیجانی کودک را که معمولا نادیده گرفته شده را به متخصصان دیگر منتقل می کنند.

ملاک های تشخیص اختلال طیف اوتیسم

  • نقص هایی که در رابطه متقابل اجتماعی هیجانی که از نزدیکی  اجتماعی نابهنجار و ناتوانی در گفت و گوی متقابل تا کاهش تقسیم کردن تمایلات ،هیجانات،یا عاطفه و ناتوانی در شروع کردن تعاملات اجتماعی
  • نقص در برقراری حفظ کردن و درک کردن روابط که از مشکلات تنظیم رفتار برای مناسب بودن با موقعیت های اجتماعی مختلف
  • نقص در رفتارهای ارتباطی غیر کلامی و به نوعی همان زبان بدن و در کل ناتوانایی در تماس های چشمی و زبان بدن که با کمبودهایی در درک حرکات ایما و اشاره تا فقدان کامل جلوه های صورت و ارتباط غیر کلامی گسترش دارند
  • کم یا زیاد واکنش نشان دادن به حس های درونی یا تمایل غیر معمول به جنبه های حسی محیط
  • اصرار بر یکنواختی

سطح های مختلف اختلال اوتیسم

سطح 3: نیاز به کمک زیاد دارد

  • نقص های شدید در مهارت ارتباط اجتماعی کلامی و غیر کلامی
  • رفتار محدود و مکرر
  • مشکل در سازگاری با تغییر، انعطاف نا پذیری رفتار، مشکل تغییر دادن تمرکز یا توجه

سطح 2: به کمک قابل ملاحظه ای نیاز دارد

  • نقص چشمگیر در مهارت های اجتماعی کلامی و غیر کلامی
  • رفتار محدود و مکرر
  • مشکل در تمرکز یا توجه

سطح 3: به کمک نیاز دارد

  • نقص در ارتباط اجتماعی بدون کمک های موجود موجب اختلالات محسوس میشود
  • رفتار محدود و مکرر
  • انعطاف نا پذیری رفتار اختلالاتی را در یک یا چند زمینه ایجاد میکند

علل اوتیسم

اختلال طیف اوتیسم هیچ علت شناخته شده ای ندارد. با توجه به پیچیدگی این اختلال و این واقعیت که علائم و شدت آن متفاوت است، احتمالاً دلایل زیادی وجود دارد. هم ژنتیک و هم محیط ممکن است نقش داشته باشند.

ژنتیک: به نظر می رسد چندین ژن مختلف در اختلال طیف اوتیسم نقش دارند. برای برخی از کودکان، اختلال طیف اوتیسم می تواند با یک اختلال ژنتیکی مانند سندرم رت یا سندرم X شکننده مرتبط باشد. برای سایر کودکان، تغییرات ژنتیکی (جهش) ممکن است خطر اختلال طیف اوتیسم را افزایش دهد. هنوز ژن‌های دیگر ممکن است بر رشد مغز یا نحوه ارتباط سلول‌های مغزی تأثیر بگذارند، یا ممکن است شدت علائم را تعیین کنند. برخی از جهش های ژنتیکی به نظر می رسد ارثی هستند، در حالی که برخی دیگر خود به خود رخ می دهند.
فاکتورهای محیطی: محققان در حال حاضر در حال بررسی این موضوع هستند که آیا عواملی مانند عفونت های ویروسی، داروها یا عوارض دوران بارداری، یا آلاینده های هوا در ایجاد اختلال طیف اوتیسم نقش دارند یا خیر.

اختلالات همراه

  • عملکرد عقلانی پایین
  • ناتوانی های شناختی شدید
  • گاها هوش متوسط یا بالای متوسط

علائم اختلال اوتیسم

علائم اوتیسم از نظر نوع و شدت فرق های اساسی دارند و اغلب در اوایل کودکی دیده می شوند و برخی از رایج ترین انها، نیاز به یکسانی و تکرار، اضطراب و پاسخ های عجیب و غیر معمول به ورودی های حسی است. اکثر موارد اوتیسم از طریق مصاحبه، مشاهده و ارزیابی توسط روان شناس متخصص مغز و اعصاب کودکان تشخیص داده می شود و خوب است که بدانید با وجود پیشرفت علم هیچ درمان ثابت و قطعی  وجود ندارد و از طریق درمان های رفتاری، اموزشی و خانواده امکان این وجود دارد که به کاهش علائم و ایجاد مهارت ها کمکی بشود.

علائم و نشانه های اوتیسم معمولا قبل از 3 سالگی خود را نشان می دهند که به صورت اختلال در ارتباطات، تعاملات اجتماعی و پاسخ دهی و همچنین رفتار های وسواسی یا تکراری برورز داده خواهند شد و از انجا که این طیف بیماری انواع مختلفی دارد ممکن است که دو فرد را ببینید با علائم مختلف و شدت های متفاوت که یکی از انها برای مثال دارای هوش کلامی بالا ولی دیگری از نظر فکری و هوشی استعداد نسبتا بالایی دارد.

موسسه ملی سلامت روان فهرستی از علائمی که اغلب در اوتیسم دیده می شود را تهیه کرده است و نکته مهم ان اینجاست که بدانید هیچ کدام از این علائم به تنهایی نشان دهنده اوتیسم نیست و این یک اختلال رشدی فراگیر است که کودک باید خیلی از این علائم را دارا باشد که ما بگوییم این کودک اوتیسم شناخته شده؛ و به همین ترتیب یک سری از کودکان به همان سن 3 سالگی یا برخی از مواقع زودتر به ان نقاط شناخته شده می رسند و این در حالی است که برخی از کودکان برای مدتی رشد میکنند و سپس علائم خود را نشان می دهند و حتی برخی علائم خود را به صورت اشکار از دوران نوزادی نشان می دهند. برخی نشانه های رایج در زیر آمده است:

  • تا سن 1 سالگی هیچ حرف یا اشاره ای نشان نمی دهند
  • تا 16 ماهگی هیچ کلمه یا عبارتی وجود ندارد
  • در طی صدا زدن اسم شان واکنشی نشان نمی دهند
  • مهارت های اجتماعی و زبانی ندارند
  • ارتباط چشمی ضعیفی دارند
  • اسباب بازی ها و در کل اشیا را بیش از حد به دور خود چیدمان و ردیف می کنند
  • اغلب بدون لبخند و پاسخ گویی اجتماعی هستند

علائم اوتیسم در پسران و در دختران

با توجه به تحقیقات و تجربیاتی که طی سال های متوالی صورت گرفته شده، متخصصان متوجه شدند که پسرها و مردها بیشتر دچار این اختلال می شوند و علائم آشکاری مانند تکان دادن انگشتان از خود نشان میدهند و ویا شاید بسیار پر سر و صدا شوند، به راحتی ناراحت شوند و با مشارکت در فعالیت هایی که خارج از منطقه امن و راحتی انها است عصبانی شوند که این رفتار ها سبب جلب توجه والدین، معلمان و پزشکان می شود.

و از سوی دیگر دختران و زنان مبتلا ساکت و گوشه گیر هستند و تمایل به تنهایی دارند و این که ترجیح می دهند که در فعالیت های گروهی شرکت نکنند و اشتباه از همین جایی شروع می شود که اغلب این تصور را با خود دارند که چون دختران ساکت و بی سر و صدا هستند پس مشکلی نیست و این رفتار ها را با کم رویی و خجالتی بودن و سکون اجتماعی عادی سازی می کنند بنابرین مسئله اصلی انها ممکن است که دیر کشف شود؛ ولی باز هم بسته به فرد ممکن است تغییرات زیادی وجود داشته باشد.

اختلال اوتیسم در بزرگسالان

علائم اوتیسم در بزرگسالان می تواند متفاوت از علائم در کودکان باشد و بسیاری از بزرگسالان یاد گرفته اند که با علائم خود در طول سال ها زندگی کنند. افراد اوتیستیک ممکن است برخی از جنبه های ارتباطی و تعامل اجتماعی را چالش برانگیز بدانند. آنها ممکن است در ارتباط با مردم و درک احساسات آنها مشکل داشته باشند. بزرگسالان اوتیستیک همچنین ممکن است الگوهای فکری و رفتاری انعطاف ناپذیر داشته باشند و ممکن است اقدامات تکراری انجام دهند.

 

علائم اوتیسم در بزرگسالی

علائم و نشانه های رایج اوتیسم در بزرگسالان می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • مشکل در ایجاد مکالمه
  • مشکل در ایجاد یا حفظ دوستی های نزدیک
  • ناراحتی در هنگام تماس چشمی
  • چالش در تنظیم احساسات
  • علاقه شدید به یک موضوع خاص
  • مونولوگ های مکرر در مورد یک موضوع یا موضوعات
  • حساسیت بیش از حد به صداها یا بوهایی که به نظر می رسد دیگران را آزار نمی دهد
  • صداهای غیر ارادی، مانند پاک کردن مکرر گلو
  • مشکل در درک کنایه یا اصطلاحات
  • علاقه محدود فقط به چند فعالیت
  • ترجیح فعالیت های انفرادی
  • مشکلات در خواندن احساسات دیگران
  • مشکل در درک حالات چهره و زبان بدن
  • اتکا به کارهای روزمره و مشکل در مواجهه با تغییرات
  • رفتارهای تکراری
  • اضطراب اجتماعی
  • توانایی های برتر در یک زمینه خاص، مانند ریاضیات یا سایر رشته ها
  • نیاز به چیدمان اقلام به ترتیب خاصی

    افزایش توانایی رانندگی در افراد مبتلا به اوتیسم 

    در دانشگاه میشیگان محققان به این نتیجه رسیده اند که  بوسیله ی پروگرم های آموزشی شبیه‌سازی شده رانندگی رانندگی را در افراد مبتلا به اختلال طیف اوتیسم بهبود می توان بخشید. با پژوهش ها و بدست آوردن اطلاعات درباره اینکه مبتلایان به اختلال طیف اوتیسم چگونه می‌توانند خطرات جاده را تشخیص دهند، قصد دارند به رانندگان جوان برای بهبود مهارت رانندگی کمک کنند. برای انجام این طرح که پروژه تامین مالی شده توسط شرکت «فورد موتور» است که دانشگاه «آن آربور» و با همکاری یک آموزشگاه رانندگی سرمایه گذاری و اجرا می‌شود. محققان در ابتدای این کار تحقیقی دریافتند که کارآموزان مبتلا به اوتیسم در جریان رانندگی‌های شبیه‌سازی شده، خطرات کمتری را شناسایی کردند اما به گفته «الیز هاجز» پژوهشگر ارشد این پروژه و استادیار بخش روانشناسی عصبی دانشگاه میشیگان ، برخی اقدامات دیگر در پشت فرمان نتیجه دلخواه را بدست می دهد.  افرادی که تحت آموزش قرار گرفتند در مورد دو سوم از خطرات رانندگی شبیه‌سازی شده، رانندگی شان بهتر شد. هدف این پروژه ایجاد فرصتی برای افراد با اختلال طیف اوتیسم است تا بتوانند مهارت‌های رانندگی خود را بهبود بخشند. هاجز ابراز امیدواری کرد که در فاز دوم این تحقیقات، درس‌های رانندگی شخصی‌سازی شده نتیجه بدهد. مادر یکی از افراد مبتلا به اوتیسم شرکت کننده در این دوره آموزش تحقیقی می‌گوید که چنین برنامه‌هایی در هر صورت به مبتلایان اختلال طیف اوتیسم کمک می‌کند تا بر نگرانیهای خودشان غلبه کنند. باید به این افراد بگوییم که قادر به انجام هر کاری هستند.

  • درمان اوتیسم

هیچ آزمایش پزشکی ساده ای برای تشخیص اوتیسم وجود ندارد ولی با این حال تشخیص و تعیین این که آیا رفتارهای کودک جزو نشانه های اتیسم هستند یا فقط جزو تغییرات معمولی رشد هستند برای والدین کار دشواری است زیرا امکان دارد که برخی از تفاوت های رشدی ناشی از مسئله های غیر مرتبط با اوتیسم باشد برای مثال این که وقتی صدایشان میزنند و آنها پاسخ نمی دهند شاید از اختلالات شنوایی باشد و در کل برای تشخیص درست اوتیسم از مجموعه ای از تست های خاص استفاده می کنند.

قبل از سال 1994، اوتیسم اغلب نشان داده نمی شد اما با مرور زمان با تغییر در معیار های تشخیص به میزان قابل توجهی آگاهی از این بیماری بالا رفته است اما هنوز هم تعداد کمی از متخصصان پزشکی وجود دارند که برای تشخیص و درمان اوتیسم آموزش دیده اند بنابرین آن دسته از افرادی که بیشترین تجربه را دارند و طیف وسیعی از این عناوین را داشته اند صلاحیت بیشتری برای درمان دارند و آن پزشک باید حداقل 3 سال آموزش فلوشیپ تمام وقت و گسترده در طیف اطفال رشدی_رفتاری دیده باشد که شامل پزشکان مختلف: کاردرمانگر، متخصص گفتار درمانی و فیزیوتراپیست هستند.


منابع:

verywellhealth.com

verywellmind.com