نقش کمال گرایی مثبت و منفی در سلامت عمومی سالمندان

جمعیت جهان رو به پیری می باشد از این روی یکی از مراحل مهم و حساس زندگی سالمندی ایست که علاوه بر تغییرات بیولوژکی و فيزيولوژيكی كه در بدن رخ می دهد بسیاری ازعوامل مثل بازنشستگی , از کار افتادگی بیماری جسمانی و… در سلامت سالمندان تاثیر میگذارد . عوامل زیادی درارتقا یا حفظ سلامتی […]

آخرین بروز رسانی: 11 آذر 1401

جمعیت جهان رو به پیری می باشد از این روی یکی از مراحل مهم و حساس زندگی سالمندی ایست که علاوه بر تغییرات بیولوژکی و فيزيولوژيكی كه در بدن رخ می دهد بسیاری ازعوامل مثل بازنشستگی , از کار افتادگی بیماری جسمانی و… در سلامت سالمندان تاثیر میگذارد . عوامل زیادی درارتقا یا حفظ سلامتی افراد سالمند تاثیر می گذارند و میتوان بیان نمود که بین شخصیت و ابتلا به بیماری رابطه ی تنگاتنگی وجود دارد کمال گرایی را میتوان بر دو نوع مختلف تقسیم کرد: مثبت و منفی . اساسا افراد دارای کمال گرایی منفی دارای مشکلاتی از قبیل افسردگی , اضطراب  و … می شوند و در مقابل افراد دارای کمال گرایی مثبت ، همبستگی بالایی از لحاظ شخصیتی دارند. پژوهش ها نشان میدهند که کمال گرایی منفی  موجب کاهش سلامت عمومی از طریق افزایش بروز اختلالات در این افراد سالمند می شود و بلعکس کمال گرایی مثبت با ایجاد یک نگرش خوش بینانه باعث کاهش اختلات ذهنی درسالمندی میشود از لحاظ تيپ شخصيتی بر خلاف كمال گرايی مثبت، کمال گرایی منفی سالمندان را مستعد بيماری های جسمانی و اختلال های ذهنی می كند.

ارتباط كمال گرايی با سلامت عمومی  سالمندان

آیا کمال گرایی در داراز مدت میتواند در سلامت افراد به خصوص در بررسی روانشناسی پیری ، تاثیر گزار باشد؟  با توجه به پژوهش های انجام گرفته در این زمینه میتوان این طور بیان نمود که متغیر های روانشناختی تاثیر معناداری بر سلامت افراد سالمند دارد و در راستای همین عوامل , برای تعیین نقش کمال گرایی مثبت و منفی تیپ شخصیتی بوسیله تست های روانشناختی توسط متخصص مجرب روانسنج برای بررسی تاثیر در سلامت عمومی سالمندان اندازه گیری می شود. در زمینه ی بهزیستی و رسیدگی به بهداشت عمومی ، گزینش و هرگونه شناسایی می توان به بررسی تیپ های شخصیتی پرداخت. موسسه ی فرشته ی شادی می توان از تست های روانشناختی به روز در این زمینه که با مشورت دکتر شادی احدی فر برای شما در نظر گرفته می شود، در این رابطه استفاده کنید.

به عنوان مثال: مطالعه ای از نـوع توصـيفي ـ همبـستگی در دامنه ی سنی آن ها 58 تا 83  بـا ميـانگين(7/01±64/7)  در خانه سالمندان که 25 آنان بیسواد , 28/8 درصد تحصیلات ابتدایی , 12/5 درصد دارای تحصیلات دبیرستان , 21/3 دیپلم و 12/5 درصد آن ها داری تحصیلات فوق دیپلم و لیسانس بودند،انجام شده است .لازم  به ذکر میباشد که پرسش نامه ها به صورت انفرادی انجام شدند و در مورد سالمندان بیسواد سوالات به صورت شفاهی مطرح و ثبت گردید. به منظور گردآوری اطلاعات در ايـن پـژوهش از سـه پرسشنامه مقیاس کمال گرایی مثبت و منفی ,مقیاس تیپ شخصیتی و سلامت عمومی سالمندان، استفاده گردیده است.

نتیجه ی این تحقیق در جدول زیر به وضوح بیان شده است که بین کمال گرایی مثبت  و تیپ شخصیتی  ارتباط هم بسته ایی وجود دارد همچنین بر اساس پژوهشات به عمل آمده بین تیپ شخصیتی  با کمال گرایی منفی (r=0/56 و 0/01< p) و کمال گرایی مثبت  (r=-0/30 و 0/05< p) رابطه ایی معنا دار موجود است.

ضریب هم بستگی سلامت عمومی ,کمال گرایی مثبت و منفی و تیپ شخصیتی D

 

در ادامه برای تعيين تـاثير هـر يـک از متغيـر هـای تيـپ شخصيتی D و كمال گرايـی مثبـت و منفـی بـر واريـانس سلامت عمومی ، تيپ شخصيتی D و كمال گرايی مثبت و منفی به عنوان متغير های پيش بين و سلامت عمومی بـه عنوان متغير ملاک وارد معادلـه رگرسـيون شـدند. نتـايج تحليل واريانس و مشخصه های آماری رگرسيون بين نمره سلامت عمومی و تيپ شخصيتی D و كمال گرايی مثبـت در جدول زیر آورده شده است

تحیلیل رگرسیون گام به گام برای پیش بینی سلامت عمومی توسط کمال گرایی مثبت و منفی و تیپ شخصیتی D

نتايج تحليل رگرسيون چند متغيره با استفاده از روش گام بــه گــام نــشان داد كــه از بــين ســه متغيــر پــيش بــين  (کمال گرایی مثبت ,کمال گرایی منفی و تیپ شخصیتی ) به ترتيب دو متغير كمال گرايی مثبت و تيپ شخصيتی  وارد معادله رگرسيون شدند. تيپ شخصيتی  به تنهـايی 9 درصــد از واريــانس ســلامت عمــومی را پــيش بينی مـی كنـد، آزمـون آمـاریF بـرای معنـی داری ضـريب همبستگی برابر (04/28 ) است كه در سـطح (001/0< P) معنی دار است. كمال گرايی مثبت و تيپ شخصيتی  بـا هم 49 درصد از واريانس سـلامت عمـومی را پـيش بينـی مــی كننــد. آزمــون آمــاري F بــرای معنــاداری ضــريب همبــستگی برابــر بــا (60/52 ) مــی باشــد كــه در ســطح (001/0< P) معنـا دار اسـت. بـه ايـن ترتيـب مـشخص می شود كه كمال گرای مثبت هم به تنهـایی مـی توانـد 10 درصد از واريانس سلامت عمومی را تبيین میکند .

به صورت خلاصه میتوان اینگونه بیان نمود که کمال گرایی اساسا یک صفت منفی نبوده و می توان با کمال گرایی مثبت معیار هایی شخصی بالایی که با زندگی فرد منطقی باشد را انتخاب نموده و در برابر تغییرات زندگی سازگاری منطقی را از خود نشان دهند لذا  از طریق تقویت ویژگی هایی مانند اعتماد به نفس و احساس رضایت مندی از عملکرد شخصی را  به صورتی مثبت تحت تاثیر قرار می دهد در مقابل کمال گرایی منفی به علت اینکه معیار های بالا خارج از حدود فرد در نظر گرفته میشود سالمند عمومی را نیز تحت شعاع قرار میدهد. افراد دارای تیپ شخصیتی کمالگرا،  عواطف منفی بالا و بازداری اجتماعی بیشتری از خود را نشان داده و سطوح  حمایتی از طرف جامعه به علت سبک زندگی که در پیش گرفته اند را دارا نمی باشند در همین راستا افراد سالمند  دارای این تیپ شخصیتی  با دارا بودن سبک زندگی خطر ساز بیشتر در معرض اختلات روانشناختی و جسمانی قرار میگیرند. از این رو در توان بخشی بخصوص،  شناسایی افرادی که  دارای ناراحتی قلبی هستند  ضروری میباشد چرا که با بی نظمی در محور HPA  و افزایش کروتیزول و تغییر در سیستم امینی بدن میشود احتمال میرود این فرایند ها مکانیزم های واسطه ایی بین تیپ شخصیتی کمالگرا و بروز پاتوفیزیولوژی بیماری های قلبی باشد.به همین جهت میباشد که تیپ شخصیتی کمالگرا  یکی از عوامل خطرساز محسوب می شود. با توجه به اینکه این نظریه در سال های اخیر مطرح شده است اما راه کار های عملی برای این افراد صورت نپذیرفته است.

نتایجی دیگری از این پژوهش به دست آمد مبنی بر اینکه میانگین زنان مسن در متغیر هایی مانند افسردگی و اضطراب، زود رنجی و.. بیشتر از مردان مسن می باشد اما بیشتر مردان رفتارهایی می کنند  مبنی بر اینکه این افراد احساسات منفی بیشتری با توجه به تفاوت های شخصیتی موجود بین مردان و زنان  را تجربه می کنند و رفتارهایی مشابه تیپ شخصیتی کمالگرا و مقابله با هرگونه درمان بیماری ها ، لجبازی در امور روزمره مثل مصرف دارو یا استفاده از رژیم غذایی مناسب سن و سالشان را نشان می دهند.